รอยดำจากสิว ทำผิวหน้าให้หมองลง แก้ยังไงดี
รอยดำจากสิว (Post-Inflammatory Hyperpigmentation หรือ PIH) เกิดจากผิวสร้าง melanin มากเกินในจุดที่เคยอักเสบ
รอยดำจากสิวทำให้หน้าหมองได้จากหลายสาเหตุ
- จุดดำจาก PIH ดูดซับแสงแทนที่จะสะท้อน สายตาของคนเรารับรู้ว่าผิวนั้น “ทึบ” และ “ไม่มีเลือดฝาด” แม้จุดดำจะมีขนาดเล็กก็ตาม
- รอยดำเพียง 10–15% ของใบหน้า ดึงความสนใจได้ครอบคลุมทั้งใบหน้า เพราะ contrast ระหว่างจุดมืดกับผิวรอบข้างสร้าง “noise” ทางสายตา
- การที่ Melanocyte ผลิต melanin มากเกินปกติในบริเวณที่เคยอักเสบ melanin ส่วนเกินนี้ไม่ได้กระจายสม่ำเสมอ แต่จับตัวเป็นกลุ่มในชั้น Epidermis ทำให้ผิวดูขาดความโปร่งแสง (translucency) ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ผิวดูสดใสตามธรรมชาติ
- ความสม่ำเสมอของสีผิว (skin tone evenness) มีผลต่ออายุมากกว่าริ้วรอย ผิวที่มีรอยดำกระจายทั่วหน้าถูกมองว่าแก่กว่า และเหนื่อยล้ากว่าผิวที่สีสม่ำเสมอ
- รอยดำมักอยู่บริเวณที่สิวเคยขึ้น พอสิวขึ้นใหม่ในจุดเดิม รอยเก่ายังไม่จาง รอยใหม่ก็ซ้อนทับ ทำให้บริเวณนั้นเข้มขึ้นเรื่อย ๆ และหน้าโดยรวมดูหมองลงทุกรอบเดือน
ความไม่สม่ำเสมอของสีผิว
แก้ได้ด้วยการลดรอยดำและปกป้องผิวจากแดด
ลดรอยดำจากสิว ด้วยวิธีไหนได้บ้าง
เลือกใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมของ
- Niacinamide 5–10% ยับยั้งการส่งผ่าน melanin ไปยังเซลล์ผิว ใช้ได้ทุกวัน ผิวแพ้ง่ายก็ทนได้
- Vitamin C (L-Ascorbic Acid) ยับยั้งเอนไซม์ Tyrosinase ที่สร้าง melanin ใช้ตอนเช้า ต้องทา SPF ตาม
- Alpha Arbutin อ่อนโยนกว่า Hydroquinone แต่กลไกคล้ายกัน เหมาะกับผิวแพ้ง่าย
- Azelaic Acid 10–20% ลดรอยดำและต้านการอักเสบในตัวเดียวกัน เหมาะมากถ้ายังมีสิวควบคู่
- Tranexamic Acid ตัวใหม่ที่ได้ผลดีกับ PIH โดยเฉพาะ ทาหรือรับประทานก็ได้
- ปกป้องผิวด้วยครีมกันแดด SPF 30+ ทุกวัน
ผลัดเซลล์ผิว ด้วยการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ
- AHA (Glycolic Acid, Lactic Acid) ผลัดเซลล์ผิวชั้นบน เร่งให้รอยดำจางเร็วขึ้น ใช้กลางคืน 2–3 ครั้ง/สัปดาห์
- Retinol/Retinoid เร่ง cell turnover ในระยะยาว ลดรอยดำได้ดี แต่ต้องใช้ความอดทนช่วงแรก
ดูแลโดยแพทย์ เลือกเข้ารับหัตถการ เช่น
- โปรแกรม Chemical Peel หรือ Glycolic Peel ความเข้มข้นสูง ลอกเซลล์ผิวหลายชั้น รอยจางเร็วกว่าใช้ครีมเองหลายเท่า
- โปรแกรม Laser รอยดำ เช่น โปรแกรม Q-Switch Nd:YAG หรือ โปรแกรม Pico Laser ทำลาย melanin โดยไม่ทำลายผิวรอบข้าง
- โปรแกรม IPL เหมาะกับรอยกระจายทั่วหน้ามากกว่าจุดเฉพาะ
รอยดำตื้น บริเวณผิวชั้นนอกใช้เวลา
ในการลดเลือน 1–3 เดือนด้วยสกินแคร์
รอยดำลึก (ลงถึงชั้น Dermis) ใช้เวลานานกว่า ประมาณ 6–24 เดือน แต่สามารถเลือกใช้หัตถการในการเข้าฟื้นฟู ให้รอยดำจางลงได้ไวมากขึ้น
